Elektrostatik Spray Nedir?

Püskürtme esnasında boya zerreciklerini çok düşük 07 mA ve çok düşük doğru akım yükleyerek topraklanmış parçanın üzerine transferidir.Sistemde diğer elektrikli el aletlerindeki gibi (matkap motoru vs.) cereyan çrpma ihtimali yoktur.Boya tanbancadan çıkarken (-) elektrik yüklenir. Boyanavak topraklanmış parçanın yüzeyine çengel şeklinde kuvvet yollarını takip ederek gider. Boya zerrecikleri; zıt kutuplar birbirini çeker prensiplerine göre parça üzerine çekilirler. Ancak kendi aralarında aynı kutupta olduklarından birbirlerini iterek homojen dağılımı sağlarlar.Böylece akıntı ve damlama ihtimalini yok denecek düzeye indirirler.

Toz Boya Kaplama Nedir?

Polymer tozlarının elektrostataik olarak kaplanacak parçaların üzerine ayrıştırıldıktan sonra eritilmesi ile meydna gelen kaplamaya toz boya kaplama denir.

TOZ BOYA KULLANMANIN GETİRDİĞİ AVANTAJLAR

1) Kullanmaya hazırdır.
Toz boyaya hiçbir katkı maddesi veya eritici katmaya gerek yoktur.Kullanmaya hazır olarak gelir. Bu özelliği sayesinde geleneksel boya sistemlerinde gayet kritik olan eritici miktarların yanlış koyulmasından doğacak hatalar söz konusu değildir.Bu şekilde de belirli tecrübe gerektiren karuştırma işlemlerinden yer ve zamandan büyük tasrruf sağlar.

2) Yanma ve parlama riskini azaltır.
Aşırı yanıcı olarak kabul edilen karıştırıcı ve eriticileri ihtiva etmediği için yanma ve parlama riski geleneksel boya ile mukayese kabul etmeyecek kadar azdır. Bu sayede sigorta, yangın ve emiyet cihazlarından büyük tasarruf sağlar. Toz boyanın yanması ve parlaması için saniyede 40MW gücünde bir enerji tatbiki gereklidir buda geleneksel boyanın yanması için gerekli enerjiden 100 kat daha fazladır.

3) Maliyeti yüksek eriticilerin ziyanı yoktur-Çevre kirliliği yapmaz.
Geleneksel boyalarda çok miktarda kullanılan petrol kaynaklı ve petrol fiyatları ile direkt olrak bağlantılı, maliyeti yüksek, karıştırıcı ve eriticileri ihtiva etmediğinden büyük tasarruf sağlar. Geleneksel boyadaki maddelerin fırınlama esnasında bir daha toplanıp kullanılmamak üzere uçup gitmesini geleneksel boyaların içerisinde yüksek miktarda bulunan bu maddelerin ziyan olmasını göz önüne alırsak toz boyanın sağladığı avantajın büyüklüğü tekrar ortaya çıkar. (Bir kg. boyanın ortalama %50'si karıştırıcı ve eriticilerdir.) Geleneksel uygulamalrında ortaya çıkan bir önemli problem de fazla sıkılmış artık boyanın çöpe atılmasıdır. Çoğunlukla geleneksel yöntemlerde kullanılan sprey kabinlerindeki atıkve fazla sıkışmış boya su ile karıştırarak fabrika alanının dışına çıkartılır.Buda çevreyi hem çok kirleten hemde çok masraflı bir işlemdir. Toz boya uygulamalarında atık ve fazla sıkılmış boya toplanarak tekrar kullanıldığından böyle bir masraf ve problem doğmaz.

4) Çalışanları sağlığına zarar vermez.
Toz boya atmosfere karışan, burun ve boğaz tahrişlerine ve yanmalarına sebep olan hatta sıcak havalarda bazen belli olan karıştırıcı ve eriticilerin buharını ihtiva etmez. Geleneksel boyaların uygulamasında, boya ile temas edenlerde bazı solunum yolları, deri tahriş hastalıklarına rastlanır. Geleneksel boyaların içindeki karışımlar hem sağlığa zarar verir hemde temizleme işlemi için tekrar bazı eriticilerin kullanılması şarttır. Toz boya uygulaması bu tip tehlike ve masrafları ortdan kaldırır.

5) Üretimi hızlandırır.
Toz boya kullanımı imalat süresini kısaltır üretimi hızlandırır. Çünkü toz boya 10-15 dakika gibi kısa bir sürede tatbik edilerek kullanılmaya hazır hale getirilir. Toz boya uygulamalarında geleneksel boyalarda olduğu gibi eriticilerin karıştırılmsından ve fırınlamaya girmeden önce söndürme (flas-off) işleminden doğan zaman kaybı yoktur.

6) Enerji sarfiyatını azaltır.
Enerji sarfiyatı geleneksel boya sistemlerine nazaran çok azdır.

7) Üstün kalite bir kaplama sağlar.
Üstün yapışma özelliği sayesinde korozyona, darbelere kimyasal darbelere, ısıya , hava şartlarına karşı büyük bir dayanıklılık gösterir. Geleneksel boya uygulamasırında çok kritik olan eritici ve karıştırıcı fazlalaığından ve akmasından meydana gelen bozukluklar toz boya uygulamasında ortadan kalkar.

8) Toz ve metal parçalarının yapışmasını önleme kolaylığı.
Toz boya uygulamalarında yapışkan eritici ve karıştırıcılar kullanılmadığından , fabrika dahilindeki toz ve metal parçacıkların boyanmış malzeme üzerine yapışma ihtimali çok azdır. Ayrıca toz boya kaplanmış malzeme hemen fırınlamaya girdiği için, dışaıda kalma süresi çok azdır. Geleneksel uygulamasında malzeme fırınlamaya girmeden evvel bir söndürme işlemi gerçekleştirmektedir.(flash-off) bu da yabancı maddelerin boyanmış parçaların üzerine yapışma oranını çok fazla arttırır.

9) Yanlış-bozuk uygulamalar kolaylıkla düzeltilebilir.
Yanlış ve yahut bozuk tozboya ile kaplanmış parçalar fırınlamaya girmeden evvel basınçlı hava püskürtmek suretiyle temizlenebilir ve tekrar kaplanabilir. Geleneksel boya uygulamalarında bu tip malzeme imkansızdır.

10) Köşeleri ve şekilli parçaları üstün bir kalite ile kaplar.
Elektrostatik olarak toz halinde uygulanan boya geleneksel boyaya nazaran şekilli parçalara daha iyi intibak eder.

11) Parçalar toz boya ile kaplandıktan sonra işlem görebilir.
Toz boyanın üstün yapışma ve darbelere dayanıklılık özellikleri sayesinde , parçaları kapladıktan sonra kesip şekillendirmek mümkündür.

12) Hava ihtiyacını azaltır.
Geleneksel boya sistemlerine nazaran hava dolaşımı ve fabrika alanının ısıtılıp havalandırılması için gerekli hava ihtiyacı çok azdır buda büyük tasarruf sağlar.

13) %98 boya kullanımı.
Dökülen toz boya toplanabilip tekrar kullanılabilğinden %98'lik bir boya kullanım oranı sağlar.Bu özelliği her hangi bir kaplama sistemi ile mukayese kabul etmez.

14) Değişik tip ve renkler uygulanabilir.
Metalik, yaldız, parlak, mat, yarımat, portakallı dahil her rengin ve her özellikteki toz boyanın tatbiki mümkündür.

15) Kaplama kalınlığının daimi kontrolünü sağlar.
Tek kart püskürtme ile istenilen kalınlıkta, yeknesak bir kaplama sağlanır. Boya kalınlığı kontrol altında tutulabilir.

16) Metal olmayan parçalarda kaplanabilir.
Metal olmayan cam, bakalit gibi fırınlama sıcaklığına dayanabilen parçaları da toz boya ile kaplamak mümkündür.

17) Kalın kaplamalarda emaye özelliği gösterir.
Toz boya ile 125 micronluk bir kaplama kalınlığının üzerine çıkıldığı zaman, üretilen malzemede emayeden çok daha dayanıklı ve ucuz bir kaplama elde etmek mümkündür. Bu tip kaplama 2150 derece sıcaklıktaki bir fırın ile gerçekleştirilir, emaye fırınlarını 750-7800 derecelerde çalıştığını ve malzeme temizleme ameliyesinin zorluğunu ve ayrıca yüksek derecedeki fırınlamalarda meydana gelen döküm bozukluklarını da düşünürsek, toz boyanın getirdiği tasarruf ve kolaylık bir kere daha ortaya çıkaktadır.

18) Maskeleme Kolaylığı
Kapanması istenmeyen bölümler, toz boya uygulamalarında kuru fırça ile temizlenir, bu da maskeleme masrafını tamamen ortadan kaldırır.

19) Daha çok alan kaplar.
Toz boyanın yaş boyadan bir başk üstünlüğüde daha çok alan kaplayabilme özelliğidir. Bir kilogram toz boya ile 14 metrekarelik lik bir alanı 50-55 micron kalınlıkta kaplamak mümkündür, geleneksel boya ile aynı büyüklükteki bir alanı, aynı kalınlıkta kaplamak mümkün değildir.

20) Toz boya sistemlerinin ucuzluğu
Bilhassa otomatik sistemlerde geleneksel boya sistemlerinden maliyet ve işletme olarak daha ucuzdur.

21) Depolama ve paketleme kolaylığı
Toz boyanın geleneksel boyada olduğu gibi teneke kutularına konulmasına ihtiyaç yoktur.Polyethylene (Naylon) torbalar içinde paketlenir. Buda toz boyanın maliyet ucuzluğunda etki eden önemli özelliklerden biridir. Toz boyayı 250 c sıcaklıktaki kapalı bir depoda 12 ay hiç bir özelliğni kaybetmeden depolamak mümkündür. Paketleme değişikliği ve eritici , karıştırıcının depolaması gerekmediğinden daha az bir depolama alanına ihtiyaç gösterir.

22) Daha az işçi ve işçi eğitimi
Toz boyanın pek çok üstünlüğünün yanında uygulamadaki kolaylığı , tatbik esnasında bozukluklarının asgari düzeyde olması , vasıflı işçi ihtiyacını çok azaltır.Bilhassa otomatik sistemlerde geleneksel boya uygulamaları ile mukayese edilmeyecek kadar az işçiye ihtiyaç gösterir.

ALT YAPI-ÇEVRE KİRLİLİĞİ - İŞÇİ SAĞLIĞI

Toz boya sisemlerine geiş alt yapı ,çevre kirliliği , işçi sağlığı konularında da çok büyük ilelemeler ve avantajlar getirilecektir.Bilhassa Türkiye gibi bu konularda büyük problem ve açıktan olan memleketler için toz boya teknolojisinin getireceği bu avantajlar ayrı bir önem kazanmaktadır.

Geleneksel boyalarda çok miktarda kullanılan petrol kaynaklı maddelerin (solvent) fırınlama esnasında uçması ve egzostile dışarı atılması , ayrıca geleneksel boya uygulamalarında fazla sıkılmış artık boyanın su ile karıştırılarak fabrika dışına atılması hem komplike ve pahalı bir altyapı gerektirir hem de çevreyi aşırı derecede kirletir.Toz boya uygulamasında bu tip sorunlar olmadığı için alt yapı yatırımlarında % 40'lık bir ucuzluk sağlar.
Yukarıdaki orana alt yapının bakım masrafları dahil edilmemiştir.
Toz boya aşırı yanıcı olarak kabul edilen solventleri ihtiva etmediği için, yanma ve parlama riski geleneksel boya ile mukayese kabul etmeyecek kadar azdır.
İşçi sağlığı konusu da toz boyanın getirdiği ayrı bir avantajdır. Bu teknoloji çok daha az bir işçi eğitimine ihtiyaç gösterdiği için, iş kazalarını büyük ölçüde azaltır. Ayrıca geleneksel boya uygulamalarında boya ile temas edenlerde rastlanan solunum yolları, deri tahrişleri ve hastalıklarına toz boya uygulamalarında rastlanmaz.
Toz boyanın getirdiği bu avantajlardan da anlaşılacağı gibi, bu teknoloji ile memleket ekonomisi, hem büyük tasarruf sağlayacak hem de aktif iş gücünün üretiminden düşüş ve çekiliş oranı büyük ölçüde azalacaktır.
Kaynak: B.E.S.